Израиль-Иран қақтығысы: 3 млрд. $ шығын елдің ең қымбат соғысына айналды

Израиль Иранмен арадағы қақтығыс кезінде келген залалды 10 миллиард шекель (шамамен 3 миллиард АҚШ доллары) деп бағалады. Бұл туралы Bloomberg агенттігі Израильдің Қаржы министрлігі мен Салық қызметіне сілтеме жасап хабарлады.

Фото: DW

Шығын көлемі

Алдын ала бағалау

Бұл бағалау тек ракета соққыларынан бүлінген ғимараттарды қалпына келтіру мен жергілікті бизнеске өтемақы төлеу үшін қажет қаржыға негізделген.

Толық шығын болжамдары:

• Қаржы министрі Бецалель Смотрич: 12 миллиард доллар
• Израиль Ұлттық банкі басшысы Амир Ярон: 6 миллиард доллар
• Қолданылған қару-жарақ пен қорғаныс жүйелері: есепке алынбаған

Тарихи рекорд

«Бұл біз бетпе-бет келген ең ауыр мәселелердің бірі. Израиль тарихында мұндай ауқымды қирау болған емес», — деді өтемақы төлеуге жауапты Салық қызметінің басшысы Шай Ааронович.

Экономикаға әсері

Жалпы жағдай:

• Израиль экономикасы 20 айдан бері аймақтық қақтығыстың қысымында
• Орталық банк ІЖӨ 3,5% өсуін болжаған, бірақ болжам қайта қаралуда
• Экономика қақтығыс кезінде дерлік тоқтап қалды

Бизнеске қолдау:

• Өтемақы көлемі 5 миллиард шекельге жетуі мүмкін
• Бұл ХАМАС пен «Хезболла» шабуылдары салдарынан төленген өтемақылардан екі есе көп

Шабуылдардың ерекшеліктері

Бұрынғы қақтығыстардан айырмашылығы:

• Нысаналар: сирек қоныстанған ауылдық өңірлер орнына Тель-Авив агломерациясы
• Халық тығыздығы: Израиль халқының жартысына жуығы тұратын аймақ
• Зымыран қуаты: көпшілігі 500 кг-нан астам жарылғыш заттармен жабдықталған

Иранның зымыран әлеуеті:

• Соғысқа дейін: 2000-2500 зымыран
• Қазіргі уақытта: жартысына жуығы сақталған

Қиратылған нысандар

Негізгі зақымдалған объектілер:

• Вейцман институты — ірі ғылыми мекеме
• Хайфадағы мұнай өңдеу зауыты — ең ірі кәсіпорын
• Оңтүстіктегі аурухана

Қақтығыстың хронологиясы

Уақыт кестесі:

• 13 маусым: Израиль-Иран әуе шабуылдары басталды
• Екі апта: шабуылдар жалғасты
• 24 маусым: АҚШ президенті Дональд Трамп бітім туралы жариялады

Адам шығыны:

• Израиль мәліметі: 28 қаза, 1300+ жарақат
• Иран мәліметі: 627 қаза

Қоғамдық өмірге әсері

Жабылған мекемелер:

• Барлық мектептер
• Өмірлік маңызы жоқ кәсіпорындар
• Көптеген қызмет көрсету орындары

Геосаяси контекст

Иранның жоғарғы көшбасшысы аятолла Әли Хаменеи телеүндеуінде Израиль мен өңірдегі америкалық базаға жасалған соққыларды «өзін-өзі қорғау әрекеті» деп бағалап, АҚШ-тың берілу туралы үндеуін қатаң айыптаған болатын.