«Ақ сәулем» әні: 70-жылдардан YouTube дәуіріне дейінгі хит
Амангелді Ыдырысов «Ақ сәулем» әнінің шығу тарихы, авторлық құқықтар және әннің бастапқы нұсқасы туралы айтып берді.
Сурет: tengrinews.kz
Бір ән бірнеше рет хитке айналды: алғаш 1970-ші жылдары, кейін 1990-шы және 2000-ші жылдардың басында. Бұл ән — «Ақ сәулем». Оны қазақстандықтардың бәрі біледі, бірақ көпшілік мәтінінің өзгергенін білмейді. Әуен де жылдар бойы өзгеріп, бастапқы нұсқасынан айырмашылығы көп. Композитор Амангелді Ыдырысов әннің авторы — және ол бүкіл Қазақстан халқын түпнұсқа «Ақ сәулем» әнін қайта тауып, сүюге шақырады, деп хабарлайды Qazaqtoday.info сайты.
Амангелді Ыдырысов Павлодар облысында, Семей ядролық полигонына жақын жерде дүниеге келген. Ол музыкаға ерте жастан қызығып, алғашқы музыкалық аспабы — гармошка — велосипедтің орнына таңдалған. Мектептен кейін Алматыдағы музыкалық училищеге оқуға түскен, бірақ әскерге шақырылып, оқуын бітіре алмаған. Әскерден қайтқан соң заочтан оқып, тағы да ажырасты. Қайта қалпына келтіргенімен, диплом алмаған.
«Ақ сәулем» әні 1970 жылы пайда болды. Сол кезде Ыдырысов жергілікті газет тілшісі Серік Мұхтаровпен бір түнде композиция дайындап, көркемөнерпаздар байқауында орындаған. Ән тез арада Қазақстан мен көрші аймақтарға тараған, бірақ авторлары ұзақ уақыт беймәлім болып қалды. Көптеген орындаушылар әнді есте сақтап, кейінгілерге жеткізгендіктен, мәтін мен әуен айтарлықтай өзгерген. Түпнұсқада ер адамның махаббатқа деген поэтикалық мойындауы болса, қазіргі нұсқада жас қыздың бақытсыз алғашқы махаббаты туралы айтылады.
Амангелді Ыдырысов жақында ғана әнге авторлық құқығын тіркеткен. Ол бұл қадамды ақша табу емес, тыңдармандарға әннің бастапқы нұсқасын қайтару үшін жасағанын айтады. 79 жастағы композитор қазір Астанада тұрып, «Замандас» және «Есіл-Нұра» ансамбльдерімен өнер көрсетеді, домбыра жасайды және түпнұсқа «Ақ сәулем» әнін танымал әртістердің орындауын армандайды.
