Қазақстанның төлем балансы: ағымдағы шот 2,4 млрд доллар профицитпен қорытындыланды
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстанның төлем балансындағы ағымдағы шот 2,4 млрд доллар профицитпен қорытындыланды, бұл ЖІӨ-нің 1,6%-ы.
Сурет: inbusiness.kz
2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша Қазақстанның төлем балансындағы ағымдағы шот 2,4 млрд доллар профицитпен қалыптасты. Бұл көрсеткіш жалпы ішкі өнімнің шамамен 1,6%-ын құрады.
Бұл туралы Qazaqtoday.info сайты хабарлайды.
Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш теріс аймақта болған: тапшылық 3,6 млрд долларды құраған. Осылайша, елдің ағымдағы операциялардың сыртқы сальдосы бір жыл ішінде бірден 6 млрд долларға жақсарды. Негізгі фактор — шикізат нарықтарының қолайлы конъюнктурасы аясында экспорттық түсімнің айтарлықтай өсуі.
Салыстыру үшін: 2022 жылдың бірінші жартыжылдығында мұнайдың әлемдік бағасы жоғары болған кезде ағымдағы шоттың профициті 5,7 млрд долларға жеткен, ал 2023 жылдың қаңтар–маусым айларында 4,6 млрд доллар деңгейінде тапшылық тіркелген. 2024 жылы теріс сальдо 1,4 млрд долларға дейін қысқарса, 2025 жылы 3,6 млрд долларға дейін өскен.
«Осылайша, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының нәтижесі соңғы төрт жылдағы ең үздік көрсеткіш болды, дегенмен 2022 жылғы шикізат бумы кезеңінің көрсеткіштеріне жетпеді», — делінген зерттеуде.
Жақсартудың басты көзі сыртқы сауда болды: төлем балансы әдіснамасы бойынша Қазақстанның экспорты 48,5 млрд долларға жетті — бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 27,1%-ға артық. Импорт болса айтарлықтай өспеген: 6,2%-ға, 32,3 млрд долларға дейін. Нәтижесінде тауарлар саудасының оң сальдосы екі еседен астам өсіп, 7,7 млрд доллардан 16,2 млрд долларға жетті.
Экспорттық түсімнің өсуі мұнай, уран, металдар, кендер және астықтың әлемдік бағасының көтерілуімен байланысты болды.
«Алайда экспорттық түсімнің ұлғаюы айтарлықтай дәрежеде бағалық факторларға байланысты. Сондықтан сыртқы сауда көрсеткіштерінің жақсаруы әзірге экономиканың шикізаттық тәуелділігінің төмендегенін көрсетпейді. Тауар профицитінің 8,5 млрд долларға өсуі қызметтер мен бастапқы кірістер саудасының теріс сальдосымен ішінара теңгерілді. Бұл баптар жиынтықта нәтижені шамамен 13,8 млрд долларға нашарлатты», — деп жазады Finprom.kz.
