«Долина әсері»: тұрғын үй сатып алу кезінде алаяқтықтан қалай қорғануға болады

Фото: ИА «NewTimes.kz»

Қазақстанда жылжымайтын мүлік сатушылары мәмілелерді сот арқылы даулап, алаяқтардың құрбаны болғанын немесе өз әрекеттерін түсінбегенін алға тартатын жағдайлар жиілеп кетті. Мұндай сот прецеденттерінің туындау себептері мен тұрғын үй сатып алу кезінде өзіңізді қалай қорғауға болатыны туралы Krisha.kz сілтеме жасаған «NewTimes.kz» ақпарат агенттігі хабарлайды.

Бұл туралы Qazaqtoday.info сайты хабарлайды.

Жылжымайтын мүлік нарығындағы «Долина әсері» схемасы деп пәтердің бұрынғы иесі мәміле жасалып, ақшасын алғаннан кейін көшуден бас тартып, кейін сот арқылы сатып алу-сату шартын жарамсыз деп тануға қол жеткізетін жағдайды атайды.

Ұқсас оқиға Астанада болды: зейнеткер тұрғын үйін сатып, түскен қаражатты алаяқтарға аударып, содан кейін мәмілені даулады. Нәтижесінде адал сатып алушылар пәтерсіз қалып, үстіне рәсімделген ипотекасы бар болып шықты.

Заңгерлер мұндай істерде сот үшін шешуші фактор құжаттарға қол қойылған сәттегі сатушының дәлелденген жай-күйі немесе оның әрекетке қабілетсіздігі болатынын атап өтеді.

Жылжымайтын мүлікті сатып алу кезіндегі тәуекелдерді азайту жолдары:

• Мәміле егжей-тегжейін анықтаңыз: сатушыдан сату себептерін, кейін қайда тұратынын және алынған қаражатқа қандай жоспары бар екенін сұраңыз. Жауаптар нақты, асықпай берілуі керек, бөгде «кеңесшілер» туралы айтылмауы тиіс.
• Медициналық анықтамаларды сұратыңыз: күмән туындаса, сатушының психиатриялық және наркологиялық есепте тұрмайтыны туралы құжаттарды сұрап, мәміле күні маманнан куәландырудан өтуі керек.
• Туыстарын тартыңыз: сатушының отбасы мүшелері немесе жақындары мүліктің сатылатынынан хабардар екеніне көз жеткізіңіз.
• Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды пайдаланыңыз: барлық қаржылық операцияларды қаражат аударымын тіркеу үшін тек банктер арқылы жүргізіңіз.

Сарапшылар нотариалдық рәсімдерді толық сақтау сотта абсолютті кепілдік бермейтінін, алайда нысанның тарихын және сатушының жай-күйін мұқият тексеру тәуекелдерді айтарлықтай азайтатынын атап көрсетеді. Жойылмайтын күмән туындаса, заңгерлер сатып алудан бас тартуға кеңес береді.

Бұған дейін сарапшылар «Долина әсерінің» Қазақстанда қалай жұмыс істейтінін және тұрғын үй нарығында сатып алушылар қандай негізгі тұзақтарға тап болуы мүмкін екенін түсіндірген болатын.