Фото: kaz.orda.kz
Қазақстанда салықшылар енді халықтың шығысын “микроскоппен” қарайды. Егер адамның өмір салты мен табысы сәйкес келмесе – яғни “қалта бос, бірақ өмір сәнді” болса – мемлекет оның жасырын табысын іздей бастайды, деп хабарлайды Qazaq Today ақпарат порталы.
Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитеті хабарлады. Айтуларынша, енді салық органдары адамның табысын тек ресми қағаздағы дерекпен емес, жанама белгілер арқылы да анықтай алады. Яғни, кімнің қанша тапқаны ғана емес, ақшаны қайда, қалай жұмсағаны да есепке алынады.
Комитет өкілдері мұндай жүйе жаңа емес екенін айтады – ол 2021 жылдан бері заңда бар. Бірақ енді ол нақты жұмыс істей бастайды.
Жаңа бақылау үш түрлі әдіспен жүргізіледі:
Мүлік арқылы тексеру.
Егер адам соңғы жылдары үй, көлік немесе жер сатып алса, ал декларацияда ондай ақша көрінбесе – салықшылар сұрақ қояды: “Бұл қаражат қайдан келді?”
Шығын арқылы тексеру.
Егер табысы аз, бірақ күнде қымбат мейрамхана мен демалыс орындарында жүрсе – бұл да назардан тыс қалмайды. Мемлекет адам шығынын оның табысымен салыстырады.
Банк шоты арқылы тексеру.
Банктегі ақша қозғалысы да бақылауда. Егер шоттағы сома кенет өсіп кетсе, ал табыста өзгеріс болмаса – салықшылар оны да зерттейді.
Кірістер комитеті нақты “қанша теңге айырмашылық болса – тексеру басталады” деген шек әзірге заңда жоқ екенін айтты. Бірақ мамандардың сөзінше, “айырмашылық тым үлкен болса, салықшылардың есігін қағуға дайын болыңыз”.
