Қазақтың киіз өнері әлемдік рекордқа тіркелді: 500 туынды сертификатталды

Сурет: madeniportal.kz

Қой жүнінен жасалған 500 картинадан тұратын коллекция әлемдегі ең ірі жинақ ретінде халықаралық деңгейде мойындалды. Астанада ұлттық қолөнерді дәріптеуге арналған ауқымды шығармашылық жоба Global Best of Records (GBR) ұйымының сертификатына ие болды. Бұл – қазақтың дәстүрлі өнерін танытуға бағытталған маңызды мәдени жетістік.

Бұл туралы Qazaqtoday.info сайты хабарлайды.

2026 жылғы 29 қазанда берілген халықаралық сертификатта Дәулетжан Едіге рекорд иегері ретінде танылған. Ал жобаға негіз болған коллекцияның иесі – Ләззат Атыбай. GBR ұйымы ұсынған құжатта жетістік «Қой жүнінен жасалған суреттердің әлемдегі ең ірі коллекциясы – 500 туынды» аталымымен тіркелген. Рекорд этномәдениет және ұлттық дәстүрлер санатына жатқызылып, сертификаттың тіркеу нөмірі – GBR-AA-2026-4403.

Бұл жетістіктің артында елордалық педагог Ләззат Атыбай бастаған ауқымды шығармашылық жұмыс тұр. Астана қаласындағы С. Сәдуақасов атындағы №78 мектеп-гимназияның көркем еңбек пәнінің мұғалімі, Ұлттық дизайн академиясының академигі Ләззат Атыбай дәстүрлі киіз басу өнерін жас ұрпаққа үйретуді мақсат еткен. Бастапқыда мектеп қабырғасында туған идея кейін республикалық деңгейдегі «Өнермен өрілген Қазақстан: киізбен жазылған тарих» жобасына айналды.

29 қазанда Астанадағы Әл-Фараби атындағы Оқушылар сарайында өткен таныстырылымда Қазақстанның әр өңірінен қатысқан педагогтер мен шеберлердің еңбектері ұсынылды. Елорда әкімдігінің ресми мәліметінше, таныстырылым кезінде қой жүнінен жасалған картиналардың жалпы саны 750-ден асқаны анықталған. Ал рекордқа бастапқыда 500 жұмыс ұсынылған. Картиналарда қазақ даласының табиғаты, тарихи орындар, ұлттық ою-өрнектер, мәдени мұра және халқымыздың күнделікті тұрмысы бейнеленген.

Жобаның маңызды бөліктерінің бірі – табиғи жүннен жасалған, көлемі 7×4 метр болатын Қазақстан картасы. Бұл туындыны Ләззат Атыбай шәкірттерімен бірге бес ай бойы әзірлеген. Картада еліміздің өңірлері табиғи ерекшеліктеріне қарай түрлі түспен бейнеленген. Kazinform агенттігінің мәліметінше, алып картаны жасауға 10–15 келі жүн пайдаланылған. Матасымен бірге салмағы шамамен 25–30 келіге жеткен. Бұл бастама оқушылардың қолөнерге қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың Қазақстанның тарихы мен географиясын тереңірек тануына мүмкіндік берген.

Қазақ халқы үшін жүн мен киіз – жай тұрмыстық материал емес, ғасырлар бойы қалыптасқан мәдениеттің ажырамас бөлігі. Киіз басу, жүн өңдеу, ою-өрнек жасау дәстүрі халқымыздың дүниетанымымен, эстетикалық талғамымен және көшпелі өркениет тарихымен тығыз байланысты. Ләззат Атыбай бастаған жоба осы мұраны заманауи шығармашылық пен білім беру арқылы жаңғыртудың нақты мысалына айналды. Мұндай бастамалардың қоғамдық маңызы да зор. Өйткені ұлттық құндылықтарды сақтау – оларды тек музейде көрсету емес, күнделікті білім мен шығармашылық тәжірибеге енгізу.

Global Best of Records – Азия мен Африка елдеріндегі жетістіктерді тіркеумен айналысатын халықаралық бастама. Ұйымның орталығы Біріккен Араб Әмірліктерінің Шаржа қаласында орналасқан. Бұл сертификат Гиннестің рекордтар кітабына қатысы жоқ, GBR ұйымының өз тіркеу жүйесіне жатады. Қазақ қолөнерінің осындай халықаралық алаңда таныстырылуы – ұлттық мәдениетті кеңінен насихаттаудың бір мүмкіндігі.

Бір кездері күнделікті тұрмыстың қажеттілігі болған қой жүні бүгін өнер туындысына, ал ұлттық қолөнер халықаралық деңгейде танылған шығармашылық жетістікке айналып отыр. Бұл жетістіктің құндылығы рекордтық көрсеткішпен ғана өлшенбейді. Оның ең маңызды нәтижесі – ұстаздар мен шәкірттердің бірлескен еңбегі, ұмытылмай келе жатқан дәстүрдің жаңа ұрпақ қолында жалғасуы.