Қытай көліктері қаптады: Өндірушілер уәдесі мен нарық шындығы арасындағы алшақтық
Қазақстанның автокөлік нарығында соңғы алты жылда қытайлық брендтердің үлесі 3%-дан 56%-ға дейін күрт артып, қазақстандық нарықты басып алып жатыр. Осы көрсеткіштер фонында зауыт өкілдері мен Қазақстан автомобиль одағының басшысы Анар Мақашева маркетингтік уәделерді алға тартып, қытайлық автоөнеркәсіпті жақтауға тырысуда.
Алайда, ресми спикерлердің айтқан аргументтері мен нақты ахуалдың арасында үлкен күмән бар.
1. «5 жылдық кепілдік» – жауапкершіліктен қашудың пердесі ме?
Өндіруші өкілдері 5 жыл немесе 150 мың шақырымдық кепілдікті сапаның кепілі ретінде көрсетеді. Салыстырмалы түрде, олар 90-жылдардағы Корея автомобильдерінің нарыққа келуін мысалға келтіргенімен, бұл екі оқиғаның арасы алшақ. Корейлік өндірушілер нарыққа біртіндеп, сапаны ұзақ жылдар бойы дәлелдеу арқылы кірген болса, қытайлық модельдер Қазақстанды бөлшектер мен сервис желісі толық қалыптаспай жатып басып алды. Қағаздағы кепілдік бар болғанымен, бұзылған бөлшектерді тегін ауыстыру үшін айлап күту — бүгінгі жүргізушілердің басты бас ауруы.
2. Цифрландыру мәселені шешпейді: «Made in KZ» жапсырмасының артында не тұр?
Анар Мақашева ұсынып отырған цифрлық бақылау жүйесі автомобильдің отандық зауыттан шыққанын немесе сырттан келгенін анықтап бергенімен, оның сапасына кепіл бола алмайды. Көліктің негізгі бөлшектері дайын күйінде Қытайдан жеткізіліп, тек дөңгелегі мен бампері Қазақстанда бекітілетін құрастыру түрін «отандық өнім» деп атау — тұтынушыны алдаумен пара-пар.
3. Технологиялық серпіліс пе, әлде уақытша маркетинг пе?
Зауыт өкілдері Қытайдың 10-15 жылдық ескі көліктері әлі жүріп жатыр дегенді алға тартады. Алайда, есептен шығару (утилизация) мерзімі 7 жылмен шектелген елдің «ұзақмерзімді сапасы» туралы айту күмән тудырады. Толассыз жаңартпалар мен электроникаға толтырылған қытайлық көліктердің Қазақстанның қатал климатында, инфрақұрылымы нашар жолдарында 10–15 жыл шыдау мүмкіндігі әлі нақты тәжірибеде дәлелденген жоқ.
Сатылымның 56%-ға жетуі — сапаның артқанын емес, нарықта арзан баламалардың көбейгенін және басқа әлемдік брендтердің тапшылығын білдіреді. Жүргізушілерге маркетингтік жарнамаға емес, көліктің ұзақмерзімді сенімділігі мен қосалқы бөлшектердің қолжетімділігіне басымдық берген абзал.
