Негізгі мазмұнға өту
Бейсенбі, 19 қараша 2026 $ 444,1↓€ 487,6↓₽ 5,40↑
  • Жарнама
  • Жоба туралы
  • СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚ
    Эфир — жаңа базар: сатушы камера алдында, ал жұмыстың көбі камерадан тыс • Сот актер Нұрсұлтан Жақсыгенге қатысты түпкілікті шешім шығарды • Тоқаев: Қазақстан Орталық Азияның академиялық хабына айналады • Министр Шайдоровтың жаттықтырушысы ауысуына қатысты пікір білдірді • Жүрегіне шұғыл ота жасалды: Петропавлда ащы кеспемен бірге энергетик ішкен жігіт өліп қала жаздады • Тоқаев Дженсен Хуангты «нағыз аңыз» деп атап, алғыс білдірді • Эфир — жаңа базар: сатушы камера алдында, ал жұмыстың көбі камерадан тыс • Сот актер Нұрсұлтан Жақсыгенге қатысты түпкілікті шешім шығарды • Тоқаев: Қазақстан Орталық Азияның академиялық хабына айналады • Министр Шайдоровтың жаттықтырушысы ауысуына қатысты пікір білдірді • Жүрегіне шұғыл ота жасалды: Петропавлда ащы кеспемен бірге энергетик ішкен жігіт өліп қала жаздады • Тоқаев Дженсен Хуангты «нағыз аңыз» деп атап, алғыс білдірді •

    Эфир — жаңа базар: сатушы камера алдында, ал жұмыстың көбі камерадан тыс

    Эфир — жаңа базар: сатушы камера алдында, ал жұмыстың көбі камерадан тыс
    ЖИ жасады

    Бұрын қазақ саудагері таңертең ерте тұрып, базардағы орнын ашатын. Тауарын жайып, өтіп бара жатқан адамды шақырып, саудаласып, қолма-қол ақшасын алатын. Бүгін сол саудагердің көбі базарға емес, телефонына барады. Шамды қосады, штативке телефонды бекітеді де, TikTok не Instagram-да тікелей эфир ашады.

    Сырттай қарағанда бәрі өзгерді. Ал мәні сол қалпы: сатушы тауарын көрсетеді, сатып алушы сұрайды, келіседі, ақшасын төлейді. Тек базардың орнына — экран, айқайдың орнына — пікір жолағы.

    Неге эфир сатуға ыңғайлы

    Эфирдің дәстүрлі базарға ұқсайтын бір қасиеті бар — тірі байланыс. Сатып алушы тауарды жақыннан көреді, сұрағына бірден жауап алады, сатушының дауысын естиді. Бұл — сенім. Ал сенім сауданың ең қымбат валютасы.

    Екінші артықшылығы — ауқым. Базардағы дүңгіршекке күніне бірнеше ондаған адам келсе, жақсы эфирді бір мезетте жүздеген адам көреді. Олардың арасында басқа қаладағы, тіпті ауылдағы сатып алушы да бар.

    Үшіншісі — жылдамдық. Эфирде «мынау менікі» деу үшін бір хабар жазса болды. Сатып алушы ойланып үлгермей, бронь жасап қояды.

    Бірақ базардың да, эфирдің де қараңғы жағы бар

    Базардағы саудагер кешке үйге қайтқанда күні біткен. Ал эфир-сатушының жұмысы эфир біткенде ғана басталады.

    Эфир кезінде жазылған броньдардың бәрін жинап, кім нені алғанын анықтау керек. Әр сатып алушыға Kaspi арқылы шот жіберу керек — нөмірін, сомасын қолмен теріп. Шот төленді ме, жоқ па, қадағалап отыру керек. Төлемеген адамға еске салу керек. Төлегенге «рахмет, тауарыңыз дайындалып жатыр» деп жазу керек. Бір тауарды екі адамға сатып қоймас үшін қоймадағы қалдықты есептеу керек. Тауар басқа қалаға кетсе — адресін сұрап, поштаға апарып, трек-кодын жіберу керек.

    Мұның бәрін көбіне эфир жүргізген адамның өзі не отбасы мүшелері атқарады. Түн ортасына дейін телефонға үңіліп отыру — эфир-саудадағы көп отбасыға таныс көрініс.

    Қателіктің бағасы

    Қол жұмысында қате болмай тұрмайды. Шотты басқа нөмірге жіберу, соманы қате теру, бір тауарды екі адамға уәде ету, адресті шала жазу. Әр қате — ренжіген клиент. Ал эфир-саудада клиенттің ренжуі тез тарайды: пікірге жазады, достарына айтады.

    Тағы бір жасырын шығын — кешіккен жауап. Сатып алушы эфирден кейін шот күтеді. Шот бір сағаттан кейін келсе, ол басқа сатушыдан алып қоюы мүмкін. Сатушы бұл шығынды көбіне байқамайды да.

    Технология не ұсына алады

    Соңғы жылдары жасанды интеллект қарапайым адамның хабарын түсінуді үйренді. «Бронь 15, 7000», «маған әлгі көк көйлек, 46 размер» — мұндай аралас, қысқа хабарды бағдарлама енді оқи алады. Бұл эфир-саудаға жаңа мүмкіндік ашады: қайталанатын жұмысты машинаға тапсыру.

    Бірақ мұнда бір маңызды шарт бар: ақшаға қатысты шешімді бағдарлама ойдан шығармауы керек. Жақсы құрал сатып алушы жазған сома мен нөмірді ғана алады, ал күмәнді жағдайда сатушыдан сұрайды. Эфир-сатушы осы қағиданы есте ұстаса, автоматтандыру оған көмекші болады, бас ауруы емес.

    Шешімнің бір жолы

    Қазақстанда эфир-саудагерлерге арналған құралдар пайда бола бастады. Солардың бірі — Qut Pay платформасы (qut.kz). Онда сатып алушы WhatsApp-қа бронь нөмірі мен соманы жазады, ал шот оның Kaspi қосымшасына өзі барады. Төлем түскенін жүйе бақылайды, сатып алушыға хабар жібереді, қоймадағы қалдықты азайтады. Тауар поштамен кетсе, адресті сұрап, ҚазПоштадан трек-код алады және сәлемдеме бөлімшеге жеткенде сатып алушыға хабарлайды. Сатушы тек эфирге және тауарына көңіл бөледі.

    Бұл — жалғыз жол емес. Бірақ бағыт анық: эфир-сауда өскен сайын, оның артындағы жұмыс та цифрлық болуға тиіс.

    PS

    Базар жоғалған жоқ — ол экранға көшті. Ал базардағы саудагердің ескі ақылы әлі де өзекті: «Сауда — сенім». Сенім тек эфирдегі әдемі сөзбен емес, эфирден кейінгі нақты әрекетпен де қалыптасады: шоттың уақытында келуімен, тауардың дұрыс жіберілуімен, сәлемдеменің қайда екенін сатып алушының білуімен. Осы жұмысты кім жылдам әрі қатесіз атқарса, болашақ базар соныкі.

    Мақаланы бағалаңыз 👇

    Ұқсас жаңалықтар

    Барлығы →