Ғалымдар миды қартаюдан қорғайтын ақуыз механизмін анықтады

Сурет: inbusiness.kz

Миды жасқа байланысты бұзылыстардан қорғауда маңызды рөл атқаратын механизм анықталды. Зерттеушілер DAXX ақуызы мидың иммундық жасушалары — микроглиядағы ДНҚ-ның белгілі бір бөліктерінің белсенділігін бақылауға көмектесетінін анықтады. Бұл ақуыздың деңгейі төмендегенде, жасушалар қартаю белгілеріне ие болады, ал мидағы қабыну процестері күшейеді.

Бұл туралы Qazaqtoday.info сайты хабарлайды.

DAXX ақуызы микроглияны жасқа байланысты өзгерістерден және олармен байланысты созылмалы қабынудан қорғай алады.

Микроглия — орталық жүйке жүйесінің иммундық жасушалары. Олар маңызды қызметтер атқарады: миды қорғайды, зақымдалған жасушаларды жояды және инфекциялармен күреске қатысады.

Алайда жасы ұлғайған сайын олардың жұмысы өзгеруі мүмкін. Атап айтқанда, микроглия шамадан тыс белсенді бола бастайды, бұл ұзаққа созылатын қабынудың дамуына ықпал етеді.

Тышқандарға жүргізілген тәжірибелер барысында ғалымдар қартаю барысында микроглиядағы DAXX ақуызының мөлшері азаятынын анықтады. Бұл ақуыз қалыпты жағдайда «өшірулі» болуы тиіс ДНҚ-ның белгілі бір бөліктерінің белсенді емес күйін сақтауға қатысады.

DAXX-тың маңызын тексеру үшін зерттеушілер оны жас тышқандарда жасанды түрде өшірді. Содан кейін ақуыз бақылайтын ДНҚ бөліктері белсендірілді. Бұл ретте микроглия қартаюшы жасушаларға тән өзгерістерді көрсете бастады.

Жасушаларда ДНҚ зақымдануы және жасушалық қартаю белгілері табылды. Сонымен қатар мида қабыну процесі күшейді.

Алынған нәтижелерді ғалымдар 3000-нан астам адамның қан талдауы деректерімен салыстырды. Адамдарда да DAXX мөлшері мен ол бақылауға көмектесетін ДНҚ бөліктерінің белсенділігі арасында байланыс анықталды.

Зерттеу авторларының пікірінше, DAXX белсенділігін және жасушалардың генетикалық материалдың осы бөліктерін реттеу қабілетін қолдау болашақта миды қартаюмен байланысты қабынудан қорғаудың бір бағыты болуы мүмкін.