Алматыда ескі көліктерге кіру шектеуі енгізіледі

Сурет: inbusiness.kz

Алматыда қаланың жекелеген аудандарына ескі автомобильдердің кіруіне шектеу қою жоспарлануда. Бұл шара қалалық мәслихат бекіткен құны 28,6 миллиард теңгеден асатын үш жылдық экологиялық бағдарламада қарастырылған, деп хабарлайды Qazaqtoday.info сайты.

Бағдарламаның басты бағыттарының бірі – ауаның ластануына қарсы күрес. Құжатқа сәйкес, 2027 жылы «Алматы паркинг» бірлесіп, қалада төмен шығарындылар аймақтары (Low Emission Zones) пайда болады. Қазіргі экологиялық талаптарға сай келмейтін ескі автомобильдердің бұл аймақтарға кіруі шектеледі.

Сонымен қатар билік көліктердің техникалық жағдайын бақылауды күшейтуді көздейді. EcoAlmaty ЖШС бекеттері полициямен бірлесіп, күніне кемінде 550 автомобильдің уыттылығын жолдарда тікелей өлшейтін болады.

Бұдан бөлек, қала тұрғындардан экологиялық класы төмен ескі автомобильдерді сатып алу бағдарламасын іске қосуды жоспарлап отыр.

Көлікке қатысты шектеулер ауа ластануын азайтудың ауқымды бағдарламасының бір бөлігі болмақ. Атап айтқанда, ЖЭО-2 жаңғырту 2028 жылға дейін аяқталуы керек. Станса газға ауыстырылғаннан кейін зиянды шығарындылар көлемі 14 есеге – жылына 37 мың тоннадан 2,7 мың тоннаға дейін азаяды деп күтілуде.

ЖЭО-3 жаңа бу-газ қондырғыларын 2026 жылы іске қосу жоспарланса, 2027 жылы ескі көмір жабдықтарын демонтаждау көзделген. Бұл шығарындыларды жылына 1,6 мың тоннаға дейін төмендетуге мүмкіндік береді.

2028 жылдың соңына дейін билік Алматыдағы жеке сектор үйлерінің қалған бөлігін газдандыруды аяқтап, Алматы облысының іргелес аудандарындағы шығарындыларды бақылауды күшейтуді жоспарлап отыр. Қорғаныс министрлігі нысандарындағы қазандықтар сұйық отыннан газға ауыстырылады, бұл олардың шығарындыларын 40 пайызға азайтуға тиіс.

Қосымша бақылау шағын бизнеске де қатысты болады. EcoAlmaty ЖШС экологиялық зертханасы көмір, автомобиль шиналары және басқа да қауіпті қалдықтар жағылатын жеке үйлер мен коммерциялық моншаларды анықтау үшін ұшқышсыз ұшу аппараттарын қолдана бастайды. Мейрамханалар, кафелер және шашлықханалар түтіннің құрамындағы күйе мен көмірсутектерді кемінде 60 пайызға тазартатын сору жүйелеріне сүзгілер орнатуға міндеттеледі.

Қаржыландырудың елеулі бөлігі су объектілерін қалпына келтіруге жұмсалады. Ұзындығы 7,5 шақырым Есентай өзенінің арнасын күрделі жөндеуге 3 миллиард теңге бөлінді. Ұзындығы 23,1 шақырым Үлкен Алматы каналын реконструкциялауға тағы 5 миллиард теңгеден астам қаражат қарастырылған. Қарғалы өзенінің арнасын реконструкциялауға 3 миллиардтан астам теңге, ал 123,3 шақырым жаңа арық желілерін салуға 6,2 миллиард теңге бағытталады. Сондай-ақ билік Кіші Алматы өзенінің 10 шақырым арнасын жөндеуді және Әуежай көлін тұнбадан тазартуды жоспарлап отыр.

Көгалдандыру аясында 2026 жылы қалалық ағаштардың 90 пайызын зерттеу мен есепке алуға 330 миллион теңге бөлінеді. Зиянкестерден химиялық қорғаумен 2,5 миллион екпе қамту жоспарлануда. Коммуналдық қызметтер жыл сайын кемінде 320 мың ағаш отырғызып, 198 мың шаршы метр гүлзар жасауға тиіс.

Бағдарламаның тағы бір бағыты – қалдықтармен жұмыс істеу жүйесін жетілдіру. Қоқыс жинайтын көліктердің қозғалысы бірыңғай диспетчерлік пункт арқылы бақыланады, бұл стихиялық қоқыс үйінділері мен қатты тұрмыстық қалдықтарды шығарудың кешігуі санын азайтуға тиіс. Жоспар бойынша олардың саны кемінде 10 пайызға кемуі керек.

Мәслихат депутаттары экологиялық бағдарламаның іске асырылуын тұрақты негізде бақылап, оның әр бағыты бойынша есептерді тыңдауды көздеп отыр.