Қазақстанда медициналық-әлеуметтік сараптама (МӘС) жүйесін цифрландыру мүмкіндігі шектеулі азаматтарға мемлекеттік қызметтерді алуды едәуір жеңілдетуге бағытталып отыр. Ресми деректерге сәйкес, 2026 жылдың басынан бері мүгедектікті белгілеуге қатысты 21,6 мың өтінім сырттай форматта қаралған. Бұл жалпы куәландырудан өткен азаматтардың 45,1%-ын құрайды, деп хабарлайды QazaqToday.info ақпараттық порталы.
Сырттай куәландыру тетігі денсаулық жағдайына байланысты қозғалысы шектеулі адамдар үшін ерекше маңызға ие. Бұрын бірнеше мекемеге барып, құжат жинауға мәжбүр болған азаматтар енді бұл процесті толықтай дерлік қашықтан өткізе алады.
Қолданыстағы жүйе онкологиялық аурулар, туберкулез, психикалық бұзылыстар, туа біткен және жүре пайда болған кемістіктер, балалардағы қант диабеті және басқа да 60-тан астам диагноз бойынша қолданылады. Бұл санаттағы азаматтар үшін сараптама шешімі медициналық ұйымдар жолдаған электрондық құжаттар негізінде қабылданады.
Мамандардың айтуынша, бұл өзгеріс ең алдымен мүмкіндігі шектеулі жандардың уақытын үнемдеп, олардың артық жүріп-тұруын азайтуға мүмкіндік береді. Ең бастысы, азаматтар енді бюрократиялық рәсімдерден өтпей, қажетті қорытындыны барынша жеңіл форматта ала алады.
Сырттай форматтың енгізілуі мемлекеттік қызмет көрсету үдерісін жеңілдетіп, ашықтықты арттырды. Соның нәтижесінде әлеуметтік қызметтерді алу барысындағы қиындықтар азайып отыр. Цифрландыру тек сырттай куәландырумен шектелмейді. Қазіргі уақытта МӘС жүйесінде электрондық кезек енгізу бойынша пилоттық жоба кеңейтіліп жатыр. Бұл бастама МӘС бөлімдеріне баруды қажет ететін азаматтар үшін де қолайлы жағдай жасауға бағытталған.
Жаңа жүйе арқылы азаматтар алдын ала онлайн түрде уақытты брондап, өздеріне ыңғайлы күні мен сағатын таңдай алады. Қазіргі таңда бұл мүмкіндік Алматы қаласында іске қосылған, ал бұған дейін ол Ақмола облысында сынақтан өткен.
Электрондық кезек мүмкіндігі шектеулі жандар үшін ерекше маңызға ие, себебі ол ұзын-сонар кезектерді болдырмай, медициналық ұйымдарға бару уақытын алдын ала жоспарлауға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе қозғалысы шектеулі азаматтардың артық физикалық жүктемесін азайтады.
Жазылу әлеуметтік қызметтер порталы арқылы жүзеге асырылады. Пайдаланушы жүйеге кіріп, қажетті қызметті таңдап, бос уақытты брондайды. Растау SMS-хабарлама арқылы жіберіледі, ал жүйе алдын ала ескерту хабарламасын да жолдайды.
Мамандардың пікірінше, бұл екі бағыт, сырттай куәландыру және электрондық кезек, бірігіп, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын жаңа деңгейге көтереді. Ең бастысы, бұл жүйе олардың күнделікті өмірін жеңілдетіп, медициналық және әлеуметтік қызметтерге қолжетімділікті арттырады.
Фото: Freepik
