Атырауда Atyrau Open 2026 халықаралық шахмат турнирі басталды

Фото: kazchess.kz

Атырауда Atyrau Open 2026 халықаралық турнирі салтанатты түрде ашылды. Бұл — шахматтан Қазақстан кубогының үшінші кезеңі. Жарысқа 230-нан астам мықты спортшы мен гроссмейстер қатысып жатыр, жалпы жүлде қоры 100 мың долларды құрайды.

Бұл туралы Qazaqtoday.info сайты хабарлайды.

Салтанатты ашу рәсімі «Атырау» көрме орталығында өтті. Жарысқа әлемдік шахмат тәжі үшін күрескен тәжірибелі гроссмейстерлер де, халықаралық аренада өзін таныта бастаған жас шахматшылар да қатысуда.

«Бүгін біз өте маңызды турнирдің басталуының алдында тұрмыз — бұл Қазақстан кубогы Atyrau Open, ашық турнир, оған 32 гроссмейстер қатысады. Әрине, мұнда өте мықты танымал шахматшылардың болуы бізді қуантады. Бұл — Шамсиддин Вохидов, Өзбекстан құрамасы сапында шахмат олимпиадасының екі дүркін чемпионы. Бұл — әлемдік шахматтың аңызы Гата Камский. Бұл — басқа да танымал шахматшылар. Әрине, біздің қазақстандық шахматшылар үшін бұл өте жоғары деңгейде ойнауға, тіпті халықаралық шебер, гроссмейстер атағын алуға, халықаралық рейтингті көтеруге тамаша мүмкіндік. Жалпы, менің ойымша, бұл бүкіл Атырау үшін үлкен шахмат мерекесі. Жарыстар дәстүрлі болады деп үміттенеміз. Атырау облысы әкімдігіне қолдауы үшін үлкен алғыс. Қазақстан федерациясымен, серіктестеріміз Freedom компаниялар тобымен бірлесіп, менің ойымша, біз 20 қазанға дейін Атырауда өтетін тамаша іс-шара ұйымдастырдық», — дейді Қазақстан шахмат федерациясының бірінші вице-президенті Дармен Садвақасов.

Фестиваль екі турнирді қамтиды: Masters және Open. Басты Masters турниріне әлемнің түкпір-түкпірінен 108 шахматшы мәлімделді, оның ішінде 32 гроссмейстер бар. Турнир FIDE Circuit 2026–2027 сериясына кіреді, оның нәтижелері Претенденттер турниріне қатысу құқығы үшін күресте ескеріледі.

Старттық тізімді рейтингі 2600-ден жоғары төрт шахматшы бастайды. Олардың қатарында Өзбекстан құрамасы сапындағы 2026 жылғы олимпиада чемпионы Шамсиддин Вохидов (2649), сондай-ақ Үндістан өкілдері Леон Люк Мендонка (2629), Қазақстан кубогының 2025 жылғы үшінші кезеңінің жеңімпазы және финалдық турнирінің қола жүлдегері Адитья Миттал (2621) және Пранав Ананд (2606) бар.

«Қазақстанда көп болдым, бірақ Атырауда — бірінші рет. Турнирге қатысқаныма өте қуаныштымын. Қатысушылардың құрамы өте мықты деп ойлаймын, қызықты күрес болады. Жақсы турнир болады», — дейді Шамсиддин Вохидов.

Ең танымал қатысушылардың бірі — 52 жастағы Гата Камский, ол әр жылдары әлем чемпионы атағы үшін күрескен. Атырауға сондай-ақ танымал гроссмейстерлер Аркадий Найдич, Баадур Джобава және Санан Сюгиров келді. Олардың әрқайсысы өз уақытында Эло рейтингінің 2700 пункт шегінен асқан.

Қатысушылардың қатарында Жахонгир Вахидов та бар, ол 2022 жылы Өзбекстан құрамасына тарихта алғаш рет шахмат олимпиадасын жеңуге көмектесіп, жеке алтын медаль жеңіп алған.

Қазақстанды турнирде Самарқандтағы жақында өткен шахмат олимпиадасының қатысушысы Алдияр Ансат таныстырады. Жүлделі орындар үшін Қазыбек Нөгербек, Әлішер Сүлейменов, Мұртас Қажығалиев, Арыстанбек Оразаев және Иманғали Ахилбай да күреседі.

Жас қазақстандық шахматшыларға ерекше назар аударылуда. Қатысушылардың қатарында Қазақстан тарихындағы ең жас гроссмейстер, 16 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы Эдгар Мамедов және 14 жастағы халықаралық шебер, жасөспірімдер арасындағы екі дүркін әлем чемпионы Марк Смирнов бар.

Әйелдер жүлделері үшін күреске Қазақстан өкілдері Лия Құрманғалиева, Әсел Серікбай, сондай-ақ елдің қазіргі чемпионы, шахмат олимпиадасының күміс жүлдегері Зарина Нұрғалиева кірісті. Олардың қарсыластары арасында Үндістанның шахматшылары Вантика Агравал мен Сирин Кальяни, сондай-ақ ирандық Мелика Мохаммади бар.

«Атырауда осындай ауқымды турнирлердің өтіп жатқанына өте қуаныштымын және Атырауда шахмат одан әрі дамиды деп үміттенемін. Мен қолымнан келгеннің бәрін жасап, жақсы ойнауға тырысамын», — дейді Зарина Нұрғалиева.

Фестивальдің жалпы кепілдендірілген жүлде қоры 50 миллион теңгені құрайды. Оның 45 миллионы Masters турниріне қарастырылған. Басты турнирдің жеңімпазы 9 миллион теңге, күміс жүлдегер – 7 миллион, қола жүлдегер – 5 миллион алады.

Тағы 5 миллион теңгені рейтингі 2400-ге дейінгі шахматшыларға арналған Open турнирінің қатысушылары сарапқа салады. Мұндағы бас жүлде 1 миллион 350 мың теңгені құрайды.

Негізгі жарыстардан бөлек, ұйымдастырушылар шахмат әуесқойлары үшін қосымша бағдарлама дайындады. 16 қазанда 10 жасқа дейінгі қатысушылар арасында балалар блиц турнирі өтеді. 17–18 қазанға гроссмейстер Алексей Филипов пен жаттықтырушы Қ. Жұмадуллаевтың қатысуымен шахмат жаттықтырушылары мен оқытушыларына арналған семинар жоспарланған.

20 қазанда Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде Г. А. Айдаралиев құрметіне шахмат кабинетінің ашылуы өтеді, ал 21 қазанда гроссмейстерлердің қатысуымен бір мезгілде ойнау сеансы өтеді.

Atyrau Open 2026 20 қазанға дейін жалғасады. Қатысушылар классикалық уақыт бақылауымен швейцариялық жүйе бойынша тоғыз тур ойнайды: партияға 90 минут және әр жүріс үшін 30 секунд қосылады.

Алайда Atyrau Open 2026-ның басты интригасы тек жүлделерге байланысты емес. Masters классикалық шахматтан Қазақстан кубогының финалына үш кезеңдік іріктеуді аяқтайды. Алғашқы екі кезең Ақтөбе мен Өскеменде өтті. Олардың жеңімпаздары американдық гроссмейстер Эндрю Хонг және Андрей Есипенко болды.

Барлық үш кезеңнің қорытындысы бойынша ең көп есептік ұпай жинаған алты ер және алты әйел анықталады. Олар Қазақстан кубогының финалында өнер көрсету құқығына ие болады. Әр санатта тағы алты қатысушы Қазақстан шахмат федерациясы Президиумының шешімімен Жаттықтырушылар кеңесінің ұсынымдары негізінде айқындалады.

Kazakhstan Chess Cup 2026 финалы 1–13 желтоқсанда өтеді. Маусымның басты кубоктары үшін айналма жүйе бойынша 12 ер және 12 әйел күреседі.